Tatrzańskie potoki i stawy

Nie jeziora, ale jak chcą górale – stawy – są jednym z najatrakcyjniejszych elementów krajobrazu Tatr. Na terenie Tatr należących do Polski znajduje się ich około 40, w znakomitej większości położonych w wyższej, granitowej partii gór. Zaraz po ustąpieniu lodowców liczba stawów była prawdopodobnie większa, ale niektóre z nich zostały zasypane przez gruz skalny. Niewątpliwie najbardziej znanym i jednym z najpiękniejszych jest Morskie Oko – o powierzchni 34,5 ha i głębokości 50,8 m.

Wielki Staw w Dolinie Pięciu Stawów Polskich o powierzchni 34,15 ha jest jednocześnie najgłębszym stawem tatrzańskim (79,3 m głębokości), a wypływający zeń potok tworzy potężny wodospad zwany Siklawą o wysokości 70 m. Woda w tatrzańskich stawach jest bardzo przezroczysta i zimna. W Czarnym Stawie pod Rysami woda jest przejrzysta do głębokości 17,5 m. Niska temperatura wody sprawia, że roślinność stawów jest uboga. Występuje w nich zaledwie kilkanaście gatunków fitoplanktonu. W kilku stawach żyją ryby, głównie pstrągi, ale tylko w Morskim Oku znalazły się one w sposób naturalny.

Z polskich Tatr wypływa około 15 stałych potoków. Prawie wszystkie płyną z południa na północ. Są raczej niedługie, a do największych należą: Sucha Woda (13 km), Kirowa Woda (10,9 km), Siwa Woda (11,3 km). Ujścia wszystkich znajdują się poza obszarem Tatr. Charakteryzują się na ogół znacznymi spadkami. Masa czystej wody spada przez duże i małe progi. Z reguły płyną – huczące i białe od piany – w skalnym korycie pełnym wielkich bloków, niespodziewanych spadków i załamań. Duże potoki, leżące na terenach skał niegranitowych – w Dolinie Bystrej, Kościeliskiej, Chochołowskiej – w niższych partiach przypominają już podgórskie rzeczki: powolniejsze, szersze, płynące wyrównanym dnem doliny.

W polskiej części Tatr istnieje ponad 800 źródeł. Najciekawsze i największe z nich leżą na obszarach skał niegranitowych, gdzie w związku ze zjawiskami krasowymi ożywiona jest działalność wód podziemnych. Jednym z dwóch zaledwie na terenie Tatr jest cieplicowe źródło w Jaszczurówce. Woda innych źródeł jest bardzo zimna – temperatura jej waha się od 2ºC do 10ºC. Do najbardziej znanych i największych zarazem należą źródła wypływowe, czyli tzw. wywierzyska – w Dolinie Kościeliskiej, Dolinie Olczyskiej, Wywierzysko-Chochołowskiej i Dolinie Bystrej opodal Kalatówek.